Kunst-schrijven

Het onzichtbare zichtbaar maken

redactie Fons Heijnsbroek

In 'Kunstschrijven' treft u bijdrages en artikelen aan vanuit verschillende hoek die zich allemaal tot de uitspraak van Jaap Nanninga bekennen: 'Kunst maakt het onzichtbare zichtbaar'. De meer radicale variant van Paul Klee luidt: 'Kunst maakt zichtbaar'. Veel verschillende kunststromingen, oude en moderne, koesteren deze uitspraak. In onderstaande bijdrages wordt dit belicht.

 

Erotische kuisheid:

Misschien wordt deze bijdrage van Jaconelle de start van een breder iconografisch onderzoek naar het werk van een aantal moderne kunstenaars. Jaconelle belicht in ieder geval hier Klimts schilderij Danaë door met een iconografische bril te kijken, om zo tot een interpretatie te komen. Eeuwenoude motieven herkent ze zo in het werk van de moderne kunstenaars. Hartelijk dank voor deze bijdrage.

Het onzichtbare zichtbaar maken:

Iconenschilder Jan Verdonk heeft de moed gehad om op een uitgesproken wijze de spits af te bijten met zijn artikel 'Het onzichtbare zichtbaar maken', waarvoor ik hem hartelijke dank. Als modern iconenschilder binnen de Kretenzische traditie geeft Jan Verdonk onderwijs in het iconenschilderen en in de theorie en geschiedenis daarvan. Vanuit deze deskundigheid schrijft hij over de funktie van de icoon als 'beeld' van het onzichtbare. Dit gegeven blijft zich tot in de huidige abstracte kunst voortzetten.

Beelden:

In een aantal publicaties heeft Charles Vergeer zich intens bezig gehouden met de eerste wortels van het Europese denken. Als kunstenaar herken ik de vraagstukken uit dit denken als basale vraagstukken van de beeldende kunst. Hoe het onkenbare kenbaar te maken, hoe het onzichtbare zichtbaar te maken? Ik dank Charles Vergeer hartelijk voor het beschikbaar stellen van zijn beschouwing over de woorden en de beelden, die hij schreef voor de schilder Frans Franssen.

Krachtige elementen niet altijd zichtbaar:

Maartje Pronk werkt bij het KIT.Tropenmuseum en koestert daar de collectie die zich hult in de diepe depots van het museum. Daar immers verblijven de maskers, de lansen, de voorouderbeelden in het halfduister, verborgen voor het daglicht. Wat gebeurt er als onbekende ogen toch de tocht naar beneden wagen en het onzichtbare vage omtrekken aanneemt, om zich tenslotte geheel te tonen?

Hemels Vuurwerk:

Cees Tromp leerde ik kennen door de cursussen die hij gaf op het gebied van de vroegchristelijke kunst. Veel beeld en weinig tekst, dat was zijn benadering van de christelijke beelden waarin de kunstenaars het onzichtbare zichtbaar probeerden te maken. Met de weinige tekst bood hij veel samenhangen aan. Ik dank hem hartelijk dat hij hier online dezelfde benadering heeft willen gebruiken bij zijn inleiding in de vroegchristelijke kunst

De klank van het onzichtbare:

Volg je fascinaties en er ontstaat zin. Dat doet Ingrid van den Bergh en wel hardnekkig.
Zij ging in op een citaat van de poëtische Franz Marc, dat ik haar toestuurde. Zij kwam vervolgens tot een tekst waarin klank en muziek metaforen zijn voor het verlangen bij beeldende kunstenaars om de onzichtbare draden van het leven te verbeelden. Zij vertrekt vanuit de kunstenaarsgroep 'Der Blaue Reiter' en verkent van daaruit de potentie van de beeldende kunst om 'zichtbaar' te maken.