Moholy Nagy, citaten en uitspraken van de kunstenaar
vertaling en redactie: Fons Heijnsbroek

Nagy, Moholy (1895 - 1946)


Constructivisme betekent het activeren van de ruimte door middel van een dynamisch-constructief systeem van krachten, dat wil zeggen het construeren van krachten waartussen een werkelijke spanning in de fysieke ruimte bestaat en hun constructie in de ruimte die ook actief is als kracht (spanning).

citaten na 1945:
De nieuwe plastische kunst ontwikkelt een nieuw type visuele expressie. Glasachtige vellen, plooibaar, kunnen convex en concaaf (holrond, fh) gebogen worden. Ze kunnen geperforeerd worden, zodat licht en pigment een nieuwe eenheid gaan vormen. Kunstmatige lichtbronnen kunnen de compositie voortdurend veranderen.

Dit soort beeld is waarschijnlijk de overgang tussen het ezelschilderij en het tonen van licht, een nieuw soort bewegende beelden.

In de voortzetting van dit werk moeten we komen tot de manipulatie van bewegend licht (kleur); we moeten 'schilderen' met vloeiend, vibrerend, prismatisch licht in plaats van met pigmenten. Dit zal ons een betere benadering van de conceptie van ruimte - tijd mogelijk maken. (zie ook de latere Otto Piene, fh), fh)

Ik spreek me niet uit tegen de machine of het machine-tijdperk. De machine is een prachtige uitvinding en zal de nieuwe basis vormen van een meer ontwikkelde menselijke smaneleving.Maar na de enorme techno-mania van de jaren twintig weten we nu dat de mens niet de machine kan beersen zolang hij zichzelf niet heeft leren beheersen.

Voelen en denken en hun uiting met alle mogelijke middelen behoort tot de normale levensstandaard van de mens.. ..De niet-verbale uiting van gevoel kunnen we kunst noemen, maar dan niet de verafgoodde kunst, op een voetstuk gezet. Kunst is een zaak van gemeenschap die de begrenzingen van alle specialisatie overstijgt.

Ik houd niet van het woord 'schoonheid'; dat woord deprimeert me. Nuttigheid en emotionele bevrediging, dat zijn belangrijke woorden. Dat moet door design worden geboden.

Tijdens mijn wandelen vond ik stukken metaal, schroeven, knoppen en mechanische toestellen. Ik lijmde en nagelde ze vast op houten platen, gecombineerd ze met tekeningen en schilderijen. Ik had het idee dat ik op deze manier werkelijk ruimtelijke verbindingen kon scheppen, zowel frontaal als van opzij... ..Ik plande drie-dimensionele assemblages, constructies in glas en metaal. Als ik ze overvloeide met licht dacht ik dat daarmee de meest krachtige kleurharmonieën tevoorschijn zouden komen.

Wanneer ik denk aan sculptuur denk ik niet aan statische massa.

(over zijn lichtmachine voor een totaaltheater, fh):
140 gloeilampen verbonden met een cylindercontact, zodat in periodes van twee minuten allerlei gekleurde spotlights aangingen, waarmee een lichtspel ontstond, geprojecteerd op de binnenzijdes van een kubus.. ..Het is gemakkelijk te voorspellen dat dergelijke constructies in veel gevallen de plaats zullen innemen van statische kunstwerken.

Alleen dat manuscript is film-echt wat niet goed overgebracht kan worden door een boek of op het toneel, maar uitsluitend met camera, geluid en kleur.

Kunstenaars zijn snel bang voor elementen van constructie, of een kunstmatige stimulans van het intellect of de introductie van mechanische middelen openlijk toe te laten, omdat ze alle creatieve inspanningen steriel zouden maken. Deze angst is ongegrond omdat het bewust oproepen van al de elementen van het scheppen altijd een onmogelijkheid zal blijken.

Het schilderen met de kwast, de subjectieve manipulatie van gereedschap is voorbij. Maar de helderheid van formele verhoudingen is zo sterk toegenomen dat ze de beperkingen van de zaak zelf overschrijdt, met als gevolg dat de objectieve context helder en duidelijk wordt.

Het is moeilijk om vandaag de dag de formele resultaten van de toekomst te voorspellen. Want het formele kristallisatie-proces van een kunstwerk wordt niet alleen bepaald door de niet te calculeren factor talent, maar ook door de intensiteit van de strijd om het leren beheersen van de middelen (gereedschap, tegenwoordig machines).

Altijd al heeft er bij elke echte schilder voorafgaande kennis bestaan over hoe kleur, vlak, lijn en punt onder zijn handen nieuwe sensaties teweeg zouden brengen van proportie, volume, spanning in verhoudingen; maar dan was er altijd de afgod van het Beeld! (zie ook Kandinsky en de verwante Malevich, fh), fh)

De kunstenaar moest altijd starten 'vanuit de natuur'. Dit monopolie van afbeelden wat het oog tegenkomt is ondergraven door de fotografie die een veel grotere mechanische superioriteit bezit; dit heeft het zoeken naar een autonoom optisch concept, los van de academische beperkingen, versterkt.(zie ook (zie ook Picasso, fh), fh)

We hebben nu het tijdstip bereikt waarop we kunnen afzien van kwasten en pigment en we kunnen nu gaan 'schilderen' met het licht zelf. We zijn er klaar voor om de oude twee-dimensionele kleurenvormen te vervangen door een monumentale architectuur van licht. (zie ook Fontana, fh), fh)

Ik heb vaak gedroomd van manueel bestuurde of automatische systemen van krachtige lichtgeneratoren die het de kunstenaar mogelijk moeten maken om met licht de lucht te bestrijken.., ..met briljante visioenen van gekleurd licht.

Ik verlangde ernaar om een grote kale ruimte ter beschikking te hebben die twaalf projectoren bevatte, waarvan de veelkleurige stralen me in staat zouden stellen de witte leegte van de ruimte tot leven te brengen.


aanvullende websites:

- feitelijke beschrijving van de geschiedenis van het russische constructivisme




stuur een e-mail
.