| Jan Henderikse, citaten van de kunstenaar Henderikse, JanWij waren heel overtuigd van het belang van Zero (=Nul, fh). We zagen het als een enorme stap in de modernistische traditie. Zeker in de Nederlandse traditie. Holland is natuurlijk een land van schilders, maar ik denk dat Nul in de geschiedenis van de kunst nog steeds zwaar onderschat is. De andere leden van de Nul-groep (zie Armando, fh) dachten veel intellectueler dan ik. Ik zag niet zozeer hoe het moest gaan worden, maar eerder wàt het was geworden.. .Daarom spreek ik ook altijd de waarheid. Bij mijn tentoonstelling in 1985 zei Henk Peeters: Jan, eigenlijk ben je altijd een realist geweest. Die opmerking kwam heel hard aan. Ik was altijd fel tegen voorstellingen. Met iets wat herkenbaar was wilde ik niets te maken hebben. Mijn werk moest helemaal abstract zijn. een andere schokkende ervaring was het inzicht dat mijn werk niet zo serieus was als ik graag gewild had. .. ..Als ik het zelf analyseer is het toch té speels, te weinig 'unverbindlich', té weinig eenduidig. Ik gebruikte alles wat voor mijn neus kwam. 'Nul' (= de Nulbeweging, fh) was voor mij ook een mogelijkheid om te kunnen exposeren. Waar hoorde ik anders bij? Bij deze groep was ik al het buitenbeentje.. .We waren wel een echte groep, ook al zagen de werken er totaal anders uit. Ik hoorde nauwelijks bij die hele beweging. Intellectueel wel, maar ik heb nooit zulke werken gemaakt. Bij mij was de gedachte eigenlijk veel interessanter dan het resultaat. Mijn werken zijn nooit Zero geweest. Ik heb wel aan herhaling gedaan, maar me niet overgegeven aan het pure en het zuivere. Dat hoge en verhevene is nooit iets voor mij geweest. De anderen hadden dat wel. Schoonhoven en Henk (Peeters) vooral. Kunstenaars moeten niet over kunst denken. Dat is het werk van de kunstcriticus of van de museumdirecteur. Waarschijnlijk maakt een kunstenaar juist kunst omdat hij niet goed kan denken. Ik verlangde toch altijd naar een vorm van orde. Ik vond eem heleboel kunstenaars niet serieus genoeg. Achteraf blijkt mijn eigen werk dus ook niet zo ernstig te zijn geweest, maar toch was dat wel iets waar ik naar streefde in die tijd. Waar ik wel eens moeite mee had waren de esotherische theorieën van Yves Klein.. .Ik vond die filosofische kant te zwaarwichtig. Ik was er absoluut van overtuigd dat ik hoe dan ook de beste kunstenaar van Nederland was, dus kon het mij geen pest schelen wat er gezegd werd. Bovendien werd er zo slecht geschreven.. Ik was er wel tegen dat uit het werk teveel de persoonlijkheid van de maker zou spreken. Ik wilde absoluut niet die verheerlijking, en vooral geen handschrift. Ik wilde dat het anoniem was. Daarom heb ik ook nooit iets willen 'maken'. Ik wilde anonieme kunst die in principe iedereen kon maken. Maar ik dacht niet in termen als 'kunst voor het volk'.. .Ik vind kunst maken net zo persoonlijk als koekjes bakken. Het lijkt me moeilijker om een trein te laten rijden dan om kunst te maken. In Duitsland ben ik een beetje rommel gaan verzamelen, die aanspoelde aan de oevers van de Rijn. .. ..Het enigste criterium was eigenlijk of ik het kon bevestigen. Verder had ik nooit een bepaalde voorkeur. Uit verveling ben ik met afval gaan werken. Ik was uitgekeken op verf, dus toen ging ik op zoek naar andere materialen. Collages en fotoos interesseerden me toen nog niet, vandaar dat het objecten werden.. .Het had voor mij niets te maken met een commentaar op het kapitalisme. Integendeel, het had juist met liefde te maken. Ik zag vaak hoe mensen met liefde met die spullen omgingen. Niet alleen in mijn assemblages, ook in de literatuur neem ik de eenvoudige dingen van het leven over en verhef ze tot kunst, zoals mijn kurkenreliëfs, zo neem ik ook gedichten... Wat die Nul-tijd voor mij betekend heeft? Dat zou ik echt niet weten, en eerlijk gezegd : ik heb er nooit over nagedacht. ik ben altijd een kunstenaar geweest die weinig over zijn werk nadacht. Iedereen moet maar voor zichzelf uitmaken wat ie ervan vindt, al hoef ik het daar niet altijd mee eens te zijn. Het is eigenlijk zo'n beetje vanzelf ontstaan. * Citaten van de andere Nul-kunstenaars: Armando, Henk Peeters, Jan Schoonhoven, Otto Piene ![]() stuur een e-mail. |