|
|
Benner; citaten, quotes en uitspraken van Gerrit Benner, over leven en kunst + biografie van de Friese kunstenaar, Noordelijke expressionisme(selectie en redactie: Fons Heijnsbroek; voor o.a. CKV, HOVO, HBO) BIOGRAFIE: Gerrit Benner (1897-1981) is - samen met Edgar Fernhout, fh - de belangrijkste naoorlogse Nederlandse schilder van het Noordelijke en met name het Friese landschap – is te zien als een grondlegger van het Noordelijke expressionisme; weliswaar bij Benner meer en meer naar de abstracte kant uitgewerkt door de inspiratie van de Ecole de Paris ( en door zijn tijdelijk verblijf in Amsterdam wellicht). Toch is Benner nooit volledig abstract geworden en bleven de elementen van het landschap en zelfs de dieren in het land herkenbaar. In zijn latere schilderjaren is hij meer naar de figuratie terug gegaan, zoals met zijn vele motieven van ‘koeien in de wei’. Gerrit Benner, citaten en quotes van de schilder van het Friese landschap, kunstenaar in het noordelijke expressionisme
- Je moet niet aan het resultaat denken, je moet de gedachte aan kunst van je zetten, en dan jezelf zijn: rustig doorwandelen in jezelf, in je eigen gebied.
- Ach, ik weet een beetje waar ik naar toe wil en soms helemaal niet. Ik maak vlekken - wit, blauw -, er ontstaat beweging en die breek ik met rust.
- Schilderen zoals het hoorde, dat kon ik niet. Ik ben begonnen het werk van die anderen te ontleden maar dat hielp ook al niet. Ik voelde het anders en toen heb ik langzamerhand begrepen dat tekenen een teken geven is.
- Ik hou van de natuur, wat is niet mooi in de natuur, er zijn geen lelijke dingen. Soms benauwt de wereld me en dan kom ik altijd terug bij de natuur, de bron van alle dingen.
- Een schilderij, net als een boek, is iets gestolds, niet? Een ding dat klaar is. Maar het is nooit af, dat zeggen we maar voor het gemak. Alles vloeit, net als in het leven, dat komt ook nooit klaar.
- Een schilderij is goed als het niet af is (zie vergelijkbare quotes van Gorky, fh). Net als bij ideeën. Ideeën die af zijn, zijn dood. Maar er is de wellust van de verf. Je kan er vaak niet mee ophouden. Bij gouaches lukt dat gelukkig beter, dat is ander materiaal. Helderder.
- Dan weet je van alle ellende, nood, oorlog, honger op de wereld, en dan slof je desondanks de trap op, knijpt je tubes leeg en schildert. Wat heeft het toch te maken met de wereld, vraag je je af.
- Wanneer ik werk volgens mijn gevoelens dan moet het resultaat voornamelijk opwekken wat de natuur is. En ik houd het meeste van vrolijkheid. Het gaat om de sfeer van de natuur, zeker, maar ik wil dat het (schilderij) klaarte, vrolijkheid opwekt.
- Soms benauwt de wereld me en dan kom ik altijd terug bij de natuur, de bron van alle dingen.(zie ook Fernhout, fh) Het is de ontlading van je kwalen. In de natuur zijn geen lelijke dingen. Er zijn geen lelijke beesten, ras of geen ras.
- Als zo'n ding af is, dan moet ik ermee leven, daarom moet het prettig zijn. Zon. Klaarte. Nooit wit-zwart, want daar zijn zoveel tinten tussen!
- Geen museum dat vandaag de dag (1969) nog de vedetten van tien jaar geleden aankoopt (kunstenaars van de Ecole de Paris, fh): Bazaine, Manessier, Tal Coat, Soulages, Hartung. Wie tien jaar geleden aan ook maar één van hun werken durfde te twijfelen stond buiten de tijd.. .Geen van onze bij-de-tijdse museummannen ziet ze nog staan. Dat is wat ik hatelijk vind… … Dingen die goed zijn, zijn niet uit de tijd. Kijk maar naar de wereld. Het gaat ondanks alle tamtam nog steeds om dezelfde dingen.
- Ik schilder niet een geval. Het gaat me niet om dat ding, of zo, wat op het schilderij staat. Ik hoef niet op het land te gaan zitten om het te kunnen schetsen. Ik doe wat ik voel. Je moet altijd doen wat echt is.
- Schilderen doe ik uit mijn hoofd. Daarom kan ik in Amsterdam ook doorschilderen (Benner kwam uit Friesland maar leefde jarenlang- met een atelier tussen de grachten - in Amsterdam, fh)... .Je kan nooit buiten de natuur, als middel van uitdrukking. Wolkenpartijen. Wolken lijken zacht, maar je verhevigt het, je maakt er hele gebeurtenissen van, schepen, bergpartijen.
- Het Friese land is anders dan de rest van Nederland. Het is klaarder.
- Ik probeer me in te leven (in andere collega-kunstenaars, fh) en ik denk dan: uit wat voor grond, uit wat voor gemoed maakt ie dat. Als ze er veel over kletsen begin ik het niet meer te geloven.
- Ik ben altijd aan verschillende dingen tegelijk bezig. Ik schilder soms op basis van tekeningen. Meestal werk ik lang door aan een schilderij. Het is heel moeilijk om te zeggen dat iets af is.
- Ik doe wat mijn hand vindt. Ik ontdek altijd wel iets aan een schilderij. Ik teken zwart-wit, maar ook in kleur. .. Ik doe wat mijn gemoed me ingeeft.
- Als een schilderij af is, dan moet ik het echt wegzetten. Anders zou ik er nooit met mijn handen af kunnen blijven. Het is hetzelfde als in het leven. Daar is ook nooit iets klaar.
- Ik schilder niet om het schilderij. Ik doe het meer om de daad. Als ik het verziek leer ik daar ook van. Alles is betrekkelijk.
- Je moet het zelf uitvinden; je wordt er eigenlijk naar toe gestuwd. Als je alles laat vallen kom je tot jezelf. Je bent toch een product van je omstandigheden.
- Het (schilderen, fh) is geen weten. Ik weet er nog niks van. Ik doe wat me bevredigt. Of niet. Ik doe wat mijn gevoel me ingeeft. Er komt wel wat verstand bij en ervaring, maar ik doe zoals ik leef en denk.
aanvullende websites en links voor biografie en informatie, Josef Albers* De kunstenaar Gerrit Benner op Wikipedia (heel bescheiden)* Inleiding over de abstracte kunst van de schilder Gerrit Benner, door Lambert Tegenbosch |
Naar de andere
|
