Verismemoderne kunst-stromingen d.m.v. tekstfragmenten van Jacob Bendientekstredactie Fons Heijnsbroek
* klik op een cijfer voor de afbeelding bij de tekst
Nog het meest verwant aan het Dadaïsme is het expressionistische Verisme (27). 'De Verist', zegt Grosz in het kunstblad 'Kunstismen', 'houdt zijn tijdgenoten een spiegel voor de neus', (vertaling, fh).
Uiterst realistisch Expressionisme, Verisme genoemd, wordt dikwijls met de Nieuwe Zakelijkheid verward. Het is echter noch objectief, nog beheerst, zoals de Nieuwe Zakelijkheid. Het wil voor alles indruk maken en gebruikt slechts een schijn-objectiviteit en een schijn-waarheidsliefde om hiermee nog sterker te imponeren (Dix, Grosz).
Toen de Verist (47) van het front terugkeerde nam hij zich voor nooit meer de schoonheid van het leven te bezingen.
Zowel Verisme als Dadaïsme zijn voortgekomen uit de oorlog (W.O. I, fh). De geest waaruit ze ontstaan zijn wordt ons duidelijk wanneer we lezen hoe Remarque in 'Der Weg zurück' de terugkeer van de soldaten uit de loopgraven in het burgelijke leven beschrijft:
..Karel was vroeger een boekenwurm, maar nu (uit de oorlog, fh) wil hij zijn bibliotheek verkopen. 'Je moet ze aan een schoenmaker aanbieden' stelt Willy voor: 'dat leer, de schoenmakers hebben toch helemaal geen leer meer! Hier, - hij pakt de banden van Goethe- twintig (leren) banden , dat zijn minstens zes paar schoenen. De schoenmaker geeft je er beslist meer voor als het boeken-antiquariaat. Die zijn nu immers helemaal wild op echt leer!'(vertaling: fh)
De Dadaïst vond de striemende verontwaardiging waarmee de Verist alle cultuur afwees (echter) zelf ook niet geheel zonder stichtelijke lyriek: het was immers geen lyrische zelfverheerlijking van het onderwerp, maar van de heilige verontwaardiging van de schilder zelf.. ..Toch is het Dadaïsme niet minder ernstig dan het Verisme, alleen gaat het niet zo prat op zijn eigen ernst; het is niet monumentaal.
De Verist Gross (27) die in tegenstelling tot zijn mede-Verist Otto Dix (47) te vlot speels is om het al te ernstig te nemen met zijn afschuw van de burgelijke cultuur, toont - zij het ook alleen uiterlijk - nog de meeste overeenkomst met het Dadaïsme (71). Hij heeft een korte tijd zelfs deelgenomen aan hun strijdcampagnes.
aanvullende websites:
- levensbeschrijving van de verist Otto Dix
- korte levensbeschrijving van George Grosz
- engelstalige tekst over Otto Dix en zijn schilderij 'Flandern' |